Serbest Yazılar

29 Mart 2008

Solaris 10 Metin Tabanlı Kurulum

Bu yazıda öğrenecekleriniz:


Daha önceki yazıda "Solaris Express Developer Edition"ın VMware üzerine kurulmasını anlatmıştım. Gerçek bir sistem üzerine Solaris kurulması ile sanal sistem üzerine kurulması arasında fazla fark yok. Solaris, kurulum aşamasında bize kurulumun nasıl yapılacağına ilişkin bazı seçenekler sunuyordu bunlardan tabii ki en kolay olanı GUI yani grafik arayüz kullanarak kurulum yapmak. GUI kullanamadığımız durumda ise text-based kurulum yapmamız gerekir. Eminim aklınızdan "Neden GUI kullanamayayım?" sorusu geçmiştir. Öncelikle bunu açıklayayım.

GUI kullanabilmek için bilgisayarınızın bir takım ön şartları yerine getirmesi gerekir. Monitörünüz uygun olmalı. Ekran kartınız doğru olarak tanınmalı, yeterli hafızanız olmalı. Örneğin 512 mb RAM'li bir makinede kurulum aşamasında GUI kullanmak isterseniz bunu yapamazsınız çünkü grafik arayüz ile kurulum için en az 760 MB hafızanın ayrılmış olması gerekiyor. Şunu düşünüyor olabilirsiniz; "Grafik ekranı olmayan bilgisayar mı kaldı? Ayrıca günümüzde 1 GB hafıza artık standart olarak sunuluyor." Evet, haklısınız bu dedikleriniz doğru ve muhtemelen de metin tabanlı ( text-based ) kuruluma hiç ihtiyaç duymazsınız; fakat yine de bilmeniz yararlıdır. Çünkü GUI ile kurulumu istediğiniz gibi özelleştiremessiniz. Çoğu ayar kurulumdan sonraya kalır. Ayrıca Solaris'in çalışabildiği yüzlerce sistem arasında mutlaka karşınıza donanım seviyesi düşük hatta monitörü ekran kartı olmayan veya GUI ile sorun yaşayacagınız sistemler çıkacaktır. İkna olduysanız başlayalım.

Öncelikle Solaris Express Developer Edition'ı http://developers.sun.com/sxde/download.jsp adresinden indirin. (Bir önceki yazımda burada karşınıza çıkacak seçeneklerden bahsettim, gerekirse tekrar okuyabilirsiniz.) İndireceğiniz ISO dosyasını DVD'ye yazın. Bunu neden vurguladığıma gelince, biliyorum bu kurulumu yapacak olan herkes gerçek bir bilgisayar kullanmayacak; bazılarınız sanal sistem üzerinde metin tabanlı (text-based) kurulumu deneyecek. Burada ISO imajını sürücü emülasyonu ile kullanırsanız ileriki aşamalarda sorun yaşayabilirsiniz. BIOS'tan boot sırasında DVD sürücünüzü ön sıraya alın. Bilgisayarı başlattığımızda aşağıdaki ekran bizi karşılıyacak.

[Image 01]

İlerideki aşamalarda bu ekrana tekrar dönmemiz gerekecek. Şimdilik ilk seçeneği seçerek devam edebiliriz.

Solaris Developer Edition kuracağımıza karar verdik, şimdi sıra kurulumu ne şekilde yapacağımıza geldi. Benim kurduğum sürümde bu aşamada üç farklı seçenek mevcut. Sırasıyla bunları inceleyelim.

[Image 02]

  1. Solaris Interactive (default): Grafik arayüz kullanarak kurulum. Eğer seçim yapmazsanız otomatik olarak interactive kurulum başlayacaktır.
  2. Apply driver updates: Maalesef Solaris donanımları tanımada sıkıntı yaratabiliyor. Eğer kullandığınız donanımı Solaris otomatik olarak tanımamışsa ve elinizde de sürücüleri varsa bu aşamada tanıtabilir yada güncelleyebilirsiniz. (Sürücüleri sizin bulmanız disket yada optik medyada hazır bulundurmanız gerekiyor.)
  3. Single user shell: Bu seçenekle UNIX komut satırına (shell) düşüyoruz.

Şu anda burada göremediğimiz ama bahsetmek istediğim seçenekler de mevcut. Ben özellikle "Custom JumpStart"tan bahsetmek istiyorum. Biliyorsunuz ki kurulum yanıtları belli, sınırlı ve iyi tanımlanmış sorular için kullanıcıdan cevaplar ister. Solaris kullanıcısı, bu soruların cevaplarını içeren bir yapılandırma dosyası (/jumpstart/rules) oluşturarak aynı ağda bulunan diğer makinelere kurulum işlemini otomatikleştirebilir. Yani kurulum tamamlanıncaya kadar bilgisayarların başında beklemek zorunda kalmazsınız. Bu özelliği çok faydalı bulduğumu belirtmek isterim. İki adet benzer boş makineden bir tanesine Solaris'i kurup Jumpstart dosyası oluşturuktan sonra ikinci makinayı, ağ üzerinden ilk makine ile boot edip Solaris'i otomatik kurabilirsiniz. Bu konu karışık geldiyse, ben ilgili makaleyi hazırlayana kadar, Jumpstart konusunu geçici olarak unutun.

Metin tabanlı kurulumu anlattığımı unutmadım, ama size hafızanın yeterli olmadığı durumda interactive kurulumun yapılamadığını göstermek istiyorum. Birinci seçeneği seçerek devam edelim şu anda sistemimizde 512 MB RAM bulunuyor.

[Image 03]

İlk aşamada Solaris Interactive kurulum için en az 760 mb hafızaya ihtiyaç duyulduğu, fakat sistemde 512 mb olduğunu belirten bir uyarı gelecek. Diyez (#) işareti bize kabuk (shell) ortamında olduğumuzu anlatır. Ctrl+D tuş kombinasyonu ile yüklemeye (daha doğrusu yükleyememeye) devam edelim.

[Image 04]

CTRL+D tuş kombinasyonuna bastık fakat yükleme ne yazık ki devam edemiyor. Karşımıza çıkan uyarıyı Türkçe'ye çevirirsek;

HATA: Bu sistem grafik arayüzü kullanarak 'Solaris Express Developer Edition' yükleyebilmek için daha fazla hafızaya ihtiyaç duyuyor. Metin tabanlı yükleme için GRUB menüsünden 'Solaris Express' opsiyonunu tercih edin. 'Solaris Express' ile kurulum sırasında 'Solaris Express Developer Edition' kurulumundan daha fazla bilgiye ihtiyacınız olacak.

Şimdi hep beraber GRUB’a dönelim (bilgisayarı yeniden başlatalım). Peki GRUB ne? Bilgisayarınızda birden fazla işletim sistemi varsa –sanallaştırmadan bahsetmiyorum gerçekten yüklü birden fazla işletim sistemi varsa- bunların herbirinin sisteme açılış sırasında otomatik yüklenebilmesi için ayrı yükleme kayıtları bulunur. GRUB (yada LILO vs.) hangi yükleme kaydının aktif edileceğini seçebilmemizi sağlar.

Bilgisayarı yeniden başlattık. Şimdi 'Solaris Express' seçeneği ile devam edelim.

[Image 05]

Not: 3. ve 4. seçenekleri headless yada rack-maunted sistemlerde Solaris kurulurken çıkışın ttya(com1) yada ttyb(com2) üzerinden alınması için kullanabilirsiniz. Yani grafik çıkışı olmayan bir bilgisayar bulup bu bilgisayara başka bir bilgisayardan ttya üzerinden null modem ile bağlanıp bir terminal yazılımıyla bilgisayara erişip ve 'Serial Console' kullanarak Solaris yükleyebilirsiniz.

Önceki ekranda 'Solaris Express' seçimini yapmıştık. Şu anda aşağıdaki ekran görüntüsündeki seçeneklerin ne olduğunu biliyorsunuz. Yazının asıl konusu olan metin tabanlı kuruluma başlamak için 4 numaralı seçimi yapın.

[Image 06]

Karşımıza metin tabanlı kurulum ekranı gelecek (doğrusu 'metin tabanlı grafik' ekranı).

[Image 07]

Klavye seçimini yaptıktan sonra F2 ile devam edelim.

[Image 08]

Dil olarak tabiki İngilizce'yi seçiyor ve Enter tusuna basıyoruz. Bundan sonraki ard arda gelen 2 ekranı da (bu ekranlarda sadece bilgilendirme yapılıyor herhangi bir ayar söz konusu değil) F2 ile geçtikten sonra network bağlantımız varsa 'yes' seçeneği ile belirtiyoruz. Unutmadan söyleyeyim bu girişlerde hata yapar ve onaylarsanız telaşlanmayın. İlerleyen aşamalarda kontrol ve düzeltme şansınız olacak.

[Image 09]

Sıradaki ekranda bir IP havuzu kullanacaksanız, yani bilgisayarınızın IP'leri otomatik atanacaksa DHCP için yes işaretleyin. DHCP kullanmayacaksanız gerekli değerleri elle girmelisiniz. Ben 'Yes' ile devam ediyorum. Çünkü host name, ip adres, subnet mask, yönlendirme gibi ayarların otomatik olmasını tercih ettim. (Normalde ayarların benim kontrolümde olmasını tercih ederim ama ekran görüntüsünü hatalı alınca bu şekilde anlatmak zorunda kaldım. Siz DHCP için 'No' diyerek bu ayarları kendiniz yapın. Çünkü ayarları kendiniz yapmanız her zaman işinizi kolaylaştırır. Aşağıdaki konfigürasyonu örnek olarak kullanabilirsiniz)

 Host Name unix.solaris.yerel
 IP Address 192.168.1.50
 System part of a subnet    yes
 Netmask 255.255.255.0
 Default Route Yes
 Router IP Adres 192.168.1.1

[Image 10]

Sıra geldi IPv6 desteği isteyip istemediğimize karar vermeye. IPv6 ve IPv4'ün ne olduğunu konu dağılmaması için anlatmıyorum. IPv4 (32 bit adres tanımlaması) sınırlarına dayanmak üzere; uzun vadeli düşünüp IPv6 (128 bit adres tanımlaması) desteğini etkinleştirebilirsiniz. IPv6 kullanmak güvenlik açısından doğru tercihtir. Öğrenmek için kurulum yapıyorsanız hangisini seçtiğiniz önemli değil.

[Image 11]

Network ayarlarımız aşagıdaki gibi şekillendi; onaylıyorsanız F2, değişiklik yapmak için F4 tuşuna basın.

[Image 12]

Ağ ayarlarımızı tamamladık. Sırada aşağıdaki ekran var. Kimlik denetimi güvenliği için Standart Unix sistemini mi yoksa Kerberos sistemini mi kullancağınıza karar verin. Kerberos desteği bize bilgisayar dünyasında standart olarak kabul edilen yüksek güvenilirliğe sahip kimlik denetimi olanağını sunar. Kerberos, UNIX gibi farklı işletim sistemleri içeren ağlar için çok kullanışlıdır. Hangisini seçelim diye sorarsanız yaptığınız işler local ile sınırlıysa Karberos için 'No' deyin. Farklı sistemlerle bir arada çalışacağım, örneğin samba kuracağım derseniz Kerberos kullanın. Aslında her durumda Kerberos kullanmak daha doğru olur. Çünkü açık ağda kimlik denetimi için Kerberos standarttır. Fakat ben Kerberos ayarlarına girmemek için şimdilik Kerberos’a No diyorum. Kerberos’u Solaris güvenliği ve samba kurulumunda ayrıntılarıyla anlatacağım.

[Image 13]

Bir sonraki ekranda name service kurulumunu yapacağız. NIS, LDAP veya DNS kurmak isterseniz bu aşamada kurmanız gerekiyor. Bu 3 serviside birer veritabanı olarak düşünebilirsiniz. Hepside verilen bir kritere göre sorgulama yapar.

Network Information Service (NIS): Unix’i kullandığımız yerel ağdaki kullanıcı adlarının, şifrelerin, mail takma adlarının yönetimini kolaylaştırır. İsteyen kullanıcı NIS sunucusuna (ya da sunucularına) bağlı olan herhangi bir bilgisayardan sisteme giriş yapabilir. Bu durum güvenlik açısından zafiyet oluşturur. Ağınızda NIS sunucuya ihtiyacınız varsa daha güvenli olan NIS+ kurun.

Domain Name System (DNS): Kısaca, host adreslerini IP adreslerine çevirir. Mail yönetimi için veritabanı görevini de görür. Biz kurulumumuza DNS sunucusu ekleyeceğiz.

Lightweight Directory Access Protocol (LDAP): TCP/IP ile işleyen dizinlerde arama ve güncelleme hizmeti sağlayan yukarıdakilere göre daha basit bir protokoldür.

[Image 14]

DNS'i seçtikten sonra bir sonraki ekranda Domain adını belirtiyoruz. Domain name sistemimizin bulunduğu yerin alan adıdır.

[Image 15]

Sıradaki ekranda en çok 3 adet DNS sunucusu tanımlayabiliriz. Herhalde çoğu durumda bir adet yeterli olacaktır. Daha fazlası gerekirse Solaris içinden sonra da ayarlayabilirsiniz.

[Image 16]

Sıradaki ekranda DNS sorgusu yapıldığında aramanın hangi domain'de yapılacağını belirtiyoruz. Birden fazla etki alanı kullanan büyük sistemlerde çalışıyor olabilirsiniz. Fakat bizim sistemimizde bir tek domain name in mevcut olduğunu düşünerek sadece onu giriyoruz.

[Image 17]

Bir sonraki ekranda son yaptığınız ayarları göreceksiniz eğer değiştirmek istediğiniz ayar varsa F4 tuşuna basın yoksa F2 ile kuruluma devam edelim.

Kullanıcı yada grup adlarının sistem adından ( kullanıcı-yada-grup@solaris.yerel gibi ) türetilmesini istiyorsanız aşağıdaki gibi ayar yapın ve bu ayarı onaylayın.

[Image 18]

Kurulumun önemli bir kısmını tamamladık. Sırasıyla diğer ekranları inceleyelim.

Saat dilimi için kıta seçin.

[Image 19]

Ülkemizi seçin (imleci aşagı doğru indirin).

[Image 20]

Tarih ayarını yapın ve bir sonraki ekranda işlemlerinizi kontrol edip onaylayın.

[Image 21]

root için şifre tanımlayın. Doğrulama için şifrenizi tekrar girin. Eğer şifre istemiyorsanız bu alanları boş bırakın. F2 ile devam edin. Kurulum tamamlanınca root yetkilerinizi kullanarak normal bir kullanıcı oluşturun.

[Image 22]

Sıkıldınız mı? Sabredin kurulumun tamamlanmasına az kaldı. Solaris bizi uyarmıştı text kurulum çok daha fazla bilgi gerektirecek diye. Şimdi bu son yaptığınız ayarları kontrol edip onaylayın.

Kalan kısmı önümüzü görebilmek adına özetleyeyim; iki temel aşamayı daha geçmeliyiz.

  1. Kurulum tiplerini seçmeli ve istediğimiz paketleri seçmeliyiz.
  2. Diskimizi biçimlendirmeli bölümlendirme yapmalı takas alanını oluşturmalıyız.

Hazırsanız devam edelim. Şu anda Solaris Interactive Installation ekranındayız. Aşağıda bu ekranı görüyorsunuz. F2 ile standart kurulum yapacağız.

İsterseniz F4 ile Flash kurulum yapabilirsiniz. (Flash ifadesi 'Adobe Flash' -zaten Solaris üzerinde var- kurulumu yada 'Flash Disk' üzerinden kurulum olarak anlaşılmasın.) Şu anda kullanmayacağız fakat Flash kurulum ile bir adet Solaris referans kurulumu yaratabilirsiniz. Bu sistem 'Master System' olarak adlandırılır. 'Master System' adındaki bu kurulumu daha sonra istediğiniz kadar Solaris kurulumu (Clone System) yerine kullanabilirsiniz. Norton Ghost yada True Image kullanmış olanlar anlattığımı biraz daha iyi anlamış olmalılar.

Merak edenler için bu konuyu biraz açayım. (Flash Installation ilginizi çekmiyorsa bu kısmı atlayın.) F4 ile Flash Installation seçtiğinizde daha önceden hazırlanmış bir master system imajı varsa (archive.flar) listelenecektir. Bu durumda eğer imaj varsa Master System'i kullanarak Clone System'inizi oluşturabilirsiniz. Eğer var olan Master System'i kullanmak istemesseniz yada yeni bir Master System oluşturmak isterseniz F5'e basmalısınız. Oluşturacağınız Master System, http, ftp, nfs (ağ dosya sistemi), yerel dosya, tape depolama aracı, yada yerelde bulunan herhangi bir depolama aracına kayıt edilebilir. Master sisteminizi daha sonra istediğiniz kadar Clone Systeme aktarabilirsiniz. Harici bir aygıta yada diske aldığınız master sistemi başka kurulumlarda JumpStart olarak kullanabilirsiniz. Flash Installation yöntemini anlamadıysanız dert etmeyin, bu işlemi Solaris kurulumunu bitirdikten sonra işletim sisteminin içinden de yapabilirsiniz. Bundan sonra Flash Install ve Flash Jump Start Install konusunda bir döküman yazacağım.

[Image 23]

Sonraki sırasıyla gelen iki ekran önemli değil. İlk ekranda, "Kurulum sonunda CD/DVD otomatik olarak çıkarılsınmı yoksa siz mi çıkaracaksınız?"; ikinci ekranda, "Kurulum bitince bilgisayar otomatik olarak yeniden başlatılsın mı yoksa siz mi kapatıp açarsınız?" sorularıyla karşılaşacaksınız. Bu iki sorunun cevabını verip devam edin. Normal bir bilgisayar kullanıyorsanız ikisinide otomatik olmasını tercih edebilirsiniz. Sanallaştırma kullanıyorsanız yeri geldiğinde otomatik çıkarma ve otomatik yeniden başlatma işlemlerine biraz daha dikkat edin.

Sıradaki ekranda iki seçeneğimiz var eğer Solaris in daha önceki sürümlerinden upgrade yapıyorsak F2'ye, ilk kez kuruyorsak F4'e basmalısınız. F4 ile devam edelim. Daha sonra karşımıza lisans anlaşması çıkacak F2 ile onaylayın.

[Image 24]

Lisans Anlaşmasını onayladıktan sonra bulunduğunuz yerin coğrafi bölge ayarlarını yapın.

[Image 25]

Kurulum tamamlandıktan sistemin kullanacağı kodlamayı seçin.

[Image 26]

Eğer Solaris DVD si dışında bulunan başka bir kaynaktan kuruluma yazılım eklemek istiyorsanız bu aşamada belirtin.

[Image 27]

Kurulum için ben tam kurulum seçeneğini işaretliyorum. Siz geliştirici versiyonunu da tercih edebilirsiniz. Kararınızı verdikten sonra F2 ye basın.

[Image 28]

Şimdi sıra disk yönetimine geldi. Benim sistemimde tek parça, üzerinde işletim sistemi bulunmayan 10 GB'lik disk bulunmakta. Bu diskte örnek olması açısından şöyle bir bölümlendirme yapacağım. (Siz nasıl isterseniz öyle bölümlendirme yapın ama Solaris için ayırdığınız alan en az 10 GB olsun.)

8 GB ve 2 GB'lik 2 bölüm oluşturacağım. Sistemi 8 GB'lik bölüme kuracağım. 2 GB alanı başka bir işletim sistemi kurarsam diye yedekte bırakacağım ve bu alana Solaris içinden ulaşılmayacak. Tekrar ediyorum siz diskinizin büyüklüğüne ve ihtiyacınıza göre biçimlendirme yapabilirsiniz. SWAP alanı ne olacak derseniz, bu alan 8 GB'lik Solaris alanının içinde oluşturulacak.

SWAP: Sistem hafızası yeterli olmadığında, işletim sisteminin hafıza olarak kullanması için disk üzerinde ayrılmış alandır. Disk üzerindeki bu alana erişim hafızaya erişimden kat kat yavaş olacaktır ama bu hız kaybı programlarınızın hiç çalışmamasından iyidir. Gerçek hafıza miktarının 1.5-2 katı kadar takas alanı ayırmanız yeterlidir.

[Image 29]

F4 ile disk bölümlemeye başlayalım. Aşağıdaki ekranda Fdisk'i seçtikten sonra F2'ye basın.

[Image 30]

Şu anda 10GB'lik diskin tamamının tek parça olarak tayin edildiğini görüyorsunuz. Sizin sisteminizde farklı olabilir. Bu aşamada yaptığınız değişiklikler kalıcı olarak veri kaybetmenize sebep olabilir. Ne yaptığınızdan iyice emin olmaya çalışın. (Önemli verilerinizi daha önce yedeklemiştiniz değil mi?)

[Image 31]

Gördüğünüz gibi yeni bir alan oluşturmak için boş yerim hiç yok. (Free: 0MB)

F3 tuşuna basarak 1 numaralı partition'ı kaldırıyorum ve bu işlemi onaylıyorum.

[Image 32]

Şu anda bütün bir disk ayrılmaya hazır şekilde bizi bekliyor. Önce Solaris için 8 GB'lik bir alan yaratalım. F4 tuşuna basın.

[Image 33]

Bölümün MB cinsinden büyüklüğünü ayarladıktan sonra Enter'a basın F2 ile yeni alanın oluşturulmasını onaylayın.

[Image 34]

Yeni alanımız oluştu. Ben bundan sonra üstteki resimde boyutu 0 gözüken 2 numaralı partition'un üzerine gelip aynı şeklide F4 kullanarak Solaris için olmayan 2 GB'lik alanı da oluşturdum. Parititon Type'larına dikkat edin! F2 ile devam edelim.

[Image 35]

Sıradaki ekranda kurulumun yapılacagı Solaris tipinde ki bölümü görüyoruz. F2 ile onay verip devam edelim

[Image 36]

Şimdi Solaris disk için bir yerleşim plânı yapmamız gerekiyor. Bunu az da olsa otomatik hale getirmek için F2 ile Auto Layout seçiyoruz. Çoğu Unix türevinde root ve swap için dosya sistemi oluşturmak yeterlidir. Biz de öyle yapalım.

[Image 37]

Gördüğünüz gibi Solaris için ayrılmış 8 GB alanın 690 mb swap için geri kalanı root için ayrıldı. İsterseniz F4 ile bu değerleri değiştirebilirsiniz.

[Image 38]

Ben takas için ayrılan alanı 690 MB'dan aşağı düşürmek istiyorum. Bunun için swap alanının üzerine gelip F4 tuşuna basıyorum ve ayarlamayı yapıyorum.

[Image 39]

Şu anda swap alanım 517 MB olarak ayarlandı; yani swap alanımı yaklaşık 170 mb düşürdüm. Maalesef siz root alanına eklemedikçe bu alan free alan olarak kalacak. Swap alanını düşürdüğümüz gibi, root alanını da ortaya çıkan free alan kadar arttırabiliriz. Bunun sonucunda diskimizde Solaris için ayrılan alanımız aşağıdaki gibi şekillendi. Dikkatli arkadaşlar bazı değerleri istedikleri gibi değiştiremediklerini yada toplamların birbirine uymadığını farkedecektir. Her ne kadar biz megabaytlarla işlem yapsakta bölümleme için başka parametreler de önemlidir.

[Image 40]

Yukarıdaki ekranda F2 ve ardından gelen ekranda tekrar F2 tuşuna basınca karşımıza aşağıdaki ekran gelecek. Ayarlarınızın doğruluğunu kontrol edin ve son bir kez daha F2 tuşuna basarak yüklemeyi başlatın. Aşağıda yükleme ekranını görüyorsunuz. Yüklemenin tamamlanması uzun sürecektir.

[Image 41]

Daha sonra aşağıdakine benzer bir ekranla karşılaşacaksınız. Reboot işleminden önce sürücüden kurulum DVD'sini çıkartmayı unutmayın.

[Image 42]

Kurulumu neredeyse bitti, sistemi yeniden başlattığınızda son yüklemeler için biraz daha sabretmeniz gerekiyor. Bayağı uzun bir kurulum oldu ama sevinidirici haber Solaris kurulumu git gide kolaylaşıyor. Başka bir Solaris versiyonu kursaydınız X Sunucusu (X-Server) için dahi ayar yapmanız gerekebilirdi.

[Image 43]

Tebrikler...

Şu anda root olarak giriş yaptığınızı unutmayın ve kendinize Main menu -> Administration -> Users and Groups ile normal bir kullanıcı yaratın

Terminal penceresine ulaşmak için Main Menu -> All Applications -> System Tools -> Terminal yolunu izleyin ya da masa üstünde sağ tuşa tıklayıp menüden terminal penceresini açın.

[Image 44]

Solaris'e ısınmanız ve terminal penceresinde denemeniz için birkaç komut yazıyorum:

Host adını öğrenin :    uname -n
IP adresinizi öğrenin :    ypmatch host-name hosts
Alt ağ maskesini öğrenin :    more /etc/netmasks
Name service hakkında bilgi alın :    cat /etc/nsswitch.conf

Yasin ÜNLÜ
MEB. Eğt Ar-Ge Dairesi Başkanlığı